Bułgarię na przestrzeni wieków kształtowały rozmaite ludy – Trakowie, Celtowie, starożytni Macedończycy, Grecy, Rzymianie oraz Turcy. Charakterystyczną cechą tej mieszanki kulturowej jest częsta zmiana nazw miast i miejscowości, w zależności od tego jaku lud akurat panował. Na przykład miasto na Nizinie Górnotrackiej – drugie co do wielkości miasto w Bułgarii otrzymało od swych założycieli – Traków, nazwę Eumolpias, starożytni Macedończycy króla Filipa nazywali je Filipopol, który został przekształcony w trackie Pulpudewa by nastepnie za czasów rzymskich nazwać je Trimonatium, Słowianie którzy zaczęli osiedlać się na Bałkanach w VI wieku nazwę tracką zmienili na Pyldin a Turcy z kolei przekształcili je na Filibe. Obecnie miasto to nosi nazwę Płowdiw.
Cechą charakterystyczną w dziejach Bułgarii jest cykliczność – okresy wspaniałego rozkwitu, kiedy kraj ten znajdował się wśród przodujących w Europie, przeplata się z okresami totalnego upadku połączonego czasami z całkowitym wykreśleniem państwa z map.

W starożytności ziemie dzisiejszej Bułgarii zamieszkiwały liczne plemiona trackie przybyłe na te tereny w drugim tysiącleciu przed naszą erą. Na przełomie starej i nowej ery Trakowie zostali podbici przez Rzymian. Z czasem przejęli ich zwyczaje i język by następnie w ciągu kilku następnych stuleci całkowicie się zasymilować. Została po nich nazwa jednego z obszarów geograficznych w Bułgarii – Tracja. Następnie na przełomie Vi VI wieku na tereny dotarli Słowianie, którzy na Bałkanach zajęli ogromne obszary – dotarli nawet do Peloponezu i na Kretę, skąd jednak zostali później wyparci. Po Słowianach w VII wieku na Bałkany przybyły plemiona Protobułgarów.

Istnieją dwie hipotezy tłumaczące powstanie państwa bułgarskiego w VII wieku. Jedna z nich głosi, że przybyłe plemiona Protobułgarów podbiły panujące tam plemiona słowiańskie. Jednak w źródłach historycznych brak niezbitych dowodów tłumaczących tę hipotezę – brak jest informacji o jakichkolwiek większych bitwach, powstaniach w tym okresie co zapewne miałoby miejsce. Druga wersja zakłada, że przybyłe plemiona weszły w układ razem ze Słowianami w sprawie stworzenia wspólnego frontu przeciwko Bizancjum.

W dziejach średniowiecznej Bulgarii było bardzo wiele bitew. Jak głosi legenda po wygraniu przez Bułgarów jednej z nich oraz zabiciu cesarza bizantyńskiego władca bułgarski kazał uczynić puchar z jego czaszki, który był później używany do wznoszenia toastów za zwycięstwo.

Bułgaria również przeżyła okres komunizmu. W 1947 roku została przyjęta konstytucja wzorowana na modelu radzieckim, zatwierdzono wtedy ustawy o nacjonalizacji przemysłu, górnictwa i banków. Największą postacią tego okresu był Todor Żiwkow . Był on działaczem komunistyczny, stanął na czele Partii Komunistycznej od 1956 roku. Był inicjatorem gigantycznej akcji asymilacyjnej wobec ludzi pochodzenia tureckiego. Ludzi zmuszano do zmiany nazwisk (na brzmiące bardziej bułgarsko). W efekcie ponad 310 tysięcy represjonowanych osób wyemigrowało do Turcji.   Bułgaria reprezentowała jeden z najostrzejszych reżimów komunistycznych.

Gdy w latach 60 XX wieku Bułgaria otworzyła dostęp do Morza Czarnego dla turystów (również zachodnich), spotkało się to z nieprzychylną reakcją Moskwy. Władze radzieckie obawiały się, że do komunistycznego systemu przenikną tajni agenci. Bułgaria jednak postawiła na swoim – była jedynym państwem należącym do Układu Warszawskiego, w którym nie stacjonowały wojska Radzieckie. Przeważyły argumenty finansowe, które były silniejsze niż obawa przed Jamesem Bondem. Dzięki temu powstały liczne nowoczesne kompleksy wypoczynkowe. Obecnie zagraniczna turystyka jest najważniejszym źródłem dochodów w Bułgarii.

Pod koniec 1989 roku system ustrojowo-polityczny załamał się, powstała opozycja demokratyczna a Todor Żiwkow ustąpił. W 1990 roku zmieniono nazwę kraju na Republika Bułgarii. Zaraz po odejściu Żiwkow został aresztowany a następnie skazany na 7 lat więzienia za defraudację funduszy państwowych (karę ze względu na zły stan zdrowia odbył w areszcie domowym). Za ujawnione fakty popierania przez niego organizacji terrorystycznych chciano mu wytoczyć kolejne procesy. Zmarł w 1998 roku.

W 2004 roku Bułgaria dołączyła do NATO, a w 2007 przystąpiła do Unii Europejskiej (nie jest w strefie Schengen).

W świadomości Bułgarów istnieje kompleks „niewoli tureckiej”, sprawiający że okres ten jest traktowany jako czas w rozwoju kultury narodowej zupełnie stracony. W związku z tym występuje czasem niezrozumiała tendencja do zacierania śladów obecności Turków. Objawia się to na przykład pomijaniem na mapach meczetów przy jednoczesnym zaznaczaniu cerkwi prawosławnych. Dochodzi nawet do tego, że istnieją wydawnictwa, które piszą książki historyczne sprzeczne z oficjalnym stanem nauki na dany temat. Na przykład fundacja Tangra wydaje książki w których pisze o indoeuropejskim pochodzeniu Protobułgarów. Tymczasem z badań wynika, że był to naród turecki.